Rust op de vlucht naar Egypte Jacob Cornelisz. van Oostsanen ca. 1510 diameter 29,7 cm Aken, Suermond Ludwig Museum

Bekijk grotere afbeelding

Het origineel van dit werk ging door brand verloren. Gelukkig bestaat deze kopie, die door een medewerker van Jacob Cornelisz. onder zijn toezicht  werd vervaardigd. Deze kopie, die in sommige onderdelen van het origineel afwijkt,  geeft ons een indruk van het oorspronkelijke werk. Ook hier valt weer de detaillering op, die zo kenmerkend is voor de vroege werken van Jacob Cornelisz. van Oostsanen.

Jacob Cornelisz.’s schilderijen waren kennelijk populair, getuige de vele vrije herhalingen (kopieën) die in de werkplaats van de meester zelf  ontstonden.

Het Christuskindje, Maria en Jozef  rusten uit op weg naar Egypte. Zij zijn op de vlucht voor de soldaten van koning Herodes die het Christuskindje willen doden. Er bestonden in de middeleeuwen diverse legendeverhalen over de belevenissen van de Heilige familie tijdens hun tocht. Een ervan verhaalt dat zij langs een akker komen, waar  een boer juist bezig is koren te zaaien. Het zaad groeit op wonderbaarlijke wijze nog diezelfde dag op tot koren. Als de soldaten van Herodes even later langskomen zegt de boer, geheel conform de waarheid, dat hij de gezochten heeft zien langskomen op het moment dat hij het koren heeft gezaaid, waarna zij de achtervolging staken. Op de achtergrond zien wij dit verhaal afgebeeld.

In de berkenboom links, naast de slapende Jozef, hangt een wapenschild met het wapen van de opdrachtgever.

© Jan Dirk de Kruijff